Dolar mı Altın mı? Geçmiş Getiriler Ne Söylüyor?
15 yıl önce 10.000 TL: altında bugün 678.190 ₺ (67.82x), dolarda 267.136 ₺ (26.71x). Baktığımız 5 dönemin 4 tanesinde altın önde.
Beş dönem, yan yana
| DÖNEM | ALTIN | DOLAR | ÖNDE |
|---|---|---|---|
| 1 yıl | 11.796 ₺ 1.18x | 11.806 ₺ 1.18x | Dolar |
| 3 yıl | 37.543 ₺ 3.75x | 17.689 ₺ 1.77x | Altın |
| 5 yıl | 125.284 ₺ 12.53x | 53.210 ₺ 5.32x | Altın |
| 10 yıl | 527.748 ₺ 52.77x | 161.236 ₺ 16.12x | Altın |
| 15 yıl | 678.190 ₺ 67.82x | 267.136 ₺ 26.71x | Altın |
Neden altın çoğu dönemde önde?
Sebep matematiksel: TL cinsinden altın getirisi, doların TL getirisini zaten içerir. Altın dünyada dolarla fiyatlanır; TL'ye çevirdiğinizde kur hareketi otomatik olarak hesaba girer. Üstüne onsun kendi dolar bazlı hareketi eklenir. Ons fiyatı dolar bazında yükseldiği dönemlerde altın doları geçer; ons düştüğünde ise dolar öne çıkabilir. Tablodaki fark, kabaca "onsun dolar bazındaki performansı" kadardır.
Aynı şeyi ölçmüyorlar
Dolar burada nakit döviz tutmak olarak hesaplanıyor: faiz, mevduat veya döviz fonu getirisi yok. Altın da fiziksel alım maliyetleri olmadan, saf gram fiyatı üzerinden. İkisi de "yastık altı" senaryosu. Gerçek hayatta döviz mevduatı faiz işletir ve bu tablodaki dolar sonucunu yukarı çeker; altında ise işçilik ve alış-satış makası sonucu aşağı çeker. İki düzeltme ters yönde çalışır, yani gerçek fark tablodakinden dar olur.
Tek tek tarihler
Yuvarlak yıllarla bakmak isterseniz aynı hesabın tarih tarih hâli hazır: 2015 · altın, 2010 · altın, 2015 · dolar, 2010 · dolar. Her sayfada o gün alınan 10.000 TL'nin bugünkü karşılığı, alınan miktar ve birim fiyatlar var.
Peki hangisi "doğru" tercih?
Bu yazı buna cevap vermiyor ve veremez. Tablo yalnızca geçmişte ne olduğunu gösteriyor; gelecekte hangi dönemin hangi varlığa yarayacağı buradan çıkarılamaz. Amacımız tahmin değil, merak edilen sorunun gerçek sayılarla karşılığını vermek.
Veri ve yöntem
USD/TRY kuru Frankfurter (Avrupa Merkez Bankası) verisinden, altın ise Yahoo Finance ons fiyatından geliyor ve gram altına çevriliyor. Kur serisi 1999'a, altın serisi 2005'e kadar geriye gidiyor; bu yüzden 15 yıllık karşılaştırma güvenli, daha uzunu için altın verisi yetmiyor. Son fiyat tarihi: 2026-10-16.
Bütün rakamlar nominal TL getirisidir: enflasyona göre düzeltilmemiştir. Aynı dönemde TL'nin alım gücü de düştüğü için "kaç kat oldu" ile "kaç kat zenginleştin" aynı şey değildir.
Kendi tarihini seç
"Ya şu tarihte alsaydım" sorusunun cevabı sende. İkisini de tek tek deneyebilirsin:
İlgili yazılar: Altın 10 yılda ne kazandırdı · 2015'te 10.000 TL üç varlıkta